Overgrootouders en betovergrootouders

Als je eenmaal aan het graven bent in de voorouderlijke geschiedenis, is het moeilijk te stoppen. Nu ik de takken Visser en Boekestein zo ver gevolgd heb als ik via internet kan, is het tijd om de breedte op te zoeken. Kan ik bijvoorbeeld al mijn acht overgrootouders vinden? En al mijn zestien betovergrootouders?

Met een hoop geduld en soms wat geluk blijkt dat inderdaad te kunnen. Het helpt ook dat ik iedere volgende generatie voorouders deel met steeds meer mensen, dus de kans is groter dat iemand anders al een deel van de stamboom heeft uitgezocht. Wat ik zoek voor elke voorouder zijn de geboorte-, overlijdens- en huwelijksdata en de plaatsen waar deze drie plaatsvonden. Ik probeer ook overal de bron van op te zoeken. Meestal is dat een akte uit de burgerlijke stand, beschikbaar via websites als FamilySearch of AlleFriezen, soms een oud krantenknipsel, soms wat anders, en soms is er geen andere mogelijkheid dan af te gaan op wat anderen hebben opgedoken.

Overgrootouders

Over de eerste generatie na mijn ouders en grootouders houd ik het kort. Toen ik geboren werd leefden zeven van mijn acht overgrootouders nog en drie van hen hebben het lang genoeg uitgehouden dat ik ze me zelf kan herinneren. Ik heb hun namen en geboortedata, ik weet waar en wanneer ze getrouwd zijn, en waar en wanneer ze zijn overleden. De vier huwelijken zijn lang genoeg geleden dat de aktes openbaar zijn, met vermelding van de namen van al mijn betovergrootouders.

Mijn overgrootouders waren een robuust stelletje. De jongste werd 77, de oudste 98, en gemiddeld hebben ze bijna 87 jaar rondgelopen. De overlijdensadvertentie van de 98-jarige zegt het mooi: “Zij behoorde tot de zeer sterken.”

De overlijdensadvertentie van Annigje de Boer uit de Leeuwarder Courant van 15-9-1987. (Via De Krant van Toen.)
De overlijdensadvertentie van Annigje de Boer uit de Leeuwarder Courant van 15-9-1987. (Via De Krant van Toen.)

Inderdaad, oude kranten zijn ook op internet te vinden. De Krant van Toen is gericht op kranten uit Friesland, Groningen en Drenthe. De Koninklijke Bibliotheek heeft kranten uit het hele land plus de voormalige koloniën met in totaal acht miljoen pagina’s teruggaand tot 1618. Alle pagina’s zijn (of worden) gescand met tekstherkenningssoftware (OCR) en zijn digitaal te doorzoeken. Niet alleen handig voor genealogisch onderzoek, maar ook aardig om bijvoorbeeld originele berichten over de eerste maanlanding op te zoeken.

Betovergrootouders

De betovergrootouders zijn in veel opzichten het makkelijkst te vinden, omdat ze allemaal geboren, getrouwd en overleden zijn ten tijde van de burgerlijke stand, en al hun aktes zijn openbaar. Het lastigste was dat tenminste vijf van hen zijn overleden in Amsterdam, waar FamilySearch weliswaar vrij compleet is, maar nog niet goed geïndexeerd. Probeer dan maar eens de juiste overlijdensakte te vinden tussen de duizenden overledenen per jaar. Niettemin heb ik de groep van zestien vrijwel compleet:

1a. Klaas Visser, geb. 22-10-1863 te Oostzaan, ovl. 26-8-1939 te Zaandam, huw. 1-2-1891 te Wijdewormer met
1b. Etje Jonker, geb. 17-4-1865 te Hoogwoud, ovl. 30-11-1910 te Amsterdam

2a. Hubertus Rooth, geb. 30-12-1861 te Abcoude-Proostdij, ovl. okt 1932 te Amsterdam, huw. 7-10-1886 te Abcoude-Proostdij met
2b. Joanna Francina Pottebaum, geb. 31-1-1866 te Amsterdam, ovl. feb 1941 te Amsterdam

3a. Pieter Boekestein, geb. 9-12-1851 te Schermerhorn, ovl. 13-1-1905 te Amsterdam, huw. 27-4-1876 te Schermerhorn met
3b. Jansje Boxman, geb. 16-4-1858 te Schermerhorn, ovl. 27-11-1942 te Amsterdam

4a. Bernardus Zwart, geb. 11-5-1858 te Putten, ovl. 18-5-1917 te Naarden, huw. 15-2-1886 te Gendt met
4b. Johanna Elisabeth Seegers, geb. 9-12-1858 te Millingen, ovl. 6-9-1953

5a. Jan Hendriks Dijkstra, geb. 22-8-1839 te Jubbega, ovl. 2-2-1911 te Hemrik, huw. 14-5-1882 te Schoterland met
5b. Ytje Dragstra, geb. 8-3-1859 te Nieuwehorne, ovl. 23-3-1908 te Nieuwehorne

6a. Wolter de Boer, geb. 10-5-1865 te Steenwijkerwold, ovl. 22-7-1905 te Steggerda, huw. 26-10-1888 te Weststellingwerf met
6b. Hendrikje Kiers, geb. 20-10-1864 te Oldeholtpade, ovl. 13-11-1931 te Steggerda

7a. Foeke Bruinsma, geb. 20-9-1871 te Drachten, ovl. 27-1-1960 te Drachten, huw. 15-5-1897 te Smallingerland met
7b. Eelkjen van den Berg, geb. 20-3-1874 te Drachten, ovl. 31-1-1954 te Drachten

8a. Sijtze Lammers, geb. 11-1-1853 te Ureterp, ovl. 7-2-1941 te Siegerswoude, huw. 17-11-1899 te Opsterland met
8b. Jantje Wijkstra, geb. 9-8-1872 te Haulerwijk, ovl. 7-1-1951 te Groningen

Van het echtpaar Rooth-Pottebaum heb ik nog geen precieze overlijdensdatum en van Johanna Seegers weet ik niet waar ze haar laatste adem uitblies. De rest kon ik allemaal vinden.

De betovergrootouders werden gemiddeld 70 jaar oud. Wolter de Boer was met 40 de jongste en ook Etje Jonker en Ytje Dragstra haalden de 50 niet. Johanna Seegers was de enige 90-plusser. Iets anders wat opvalt, maar niet verrast, is de vaak geringe afstand tussen geboorte- en overlijdenslocatie. De grootste verplaatsing komt met een kilometer of 45 op naam van Etje Jonker, waarmee ze tijdens haar leven netto gemiddeld precies 1 km per jaar is verhuisd.

De aktes uit de burgerlijke stand leveren soms aardige wetenswaardigheden. Zo blijkt Ytje Dragstra te zijn geboren “des avonds ten acht ure te Nieuwehorne in een schip.” Geen wonder, aangezien haar vader Sierd schipper van beroep was. Zij trouwde de bijna 20 jaar oudere Jan Hendriks Dijkstra, wiens eerste vrouw Gatske Jans Heida was overleden. Ook Sijtze Lammers werd jong weduwnaar en hertrouwde op 46-jarige leeftijd met de 27-jarige Jantje Wijkstra, die daarmee de moeder van de moeder van de moeder van mijn moeder werd.

Foeke Bruinsma had een tweelingbroer Hendrik, beiden gezegend met goede gezondheid. Op de Friese site WâldNet vond Melissa deze foto:

De tachtigste verjaardag van Hendrik (l.) en Foeke Bruinsma op 19-9-1951, op dat moment de oudste tweeling van Friesland.
De tachtigste verjaardag van Hendrik (l.) en Foeke Bruinsma op 19-9-1951, op dat moment de oudste tweeling van Friesland.

Op WâldNet staat ook een foto van een veel jongere Foeke, eentje van zijn vrouw Eelkjen met de twee jongste van hun elf (!) kinderen en nog eentje van Foeke en Eelkjen samen.

Tot zover de overgrootouders en betovergrootouders. Binnenkort meer over de volgende generatie: mijn oudouders.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Please prove that you\'re human by putting in the correct number to complete the expression: